16 lutego 2026

Żywienie dla zdrowia

Żywienie dla Zdrowia

Odpowiednio zbilansowane żywienie pacjentów oparte na podstawach naukowych jest ważnym elementem procesu leczenia i rekonwalescencji. Mając powyższe na uwadze Ministerstwo Zdrowia wprowadziło jednolite standardy żywienia zbiorowego w szpitalach w celu zapewnienia bezpiecznych, pełnowartościowych i dostosowanych do stanu zdrowia posiłków dla pacjentów.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne.

W zakładce „Żywienie dla Zdrowia” udostępniamy:

  • Jadłospisy z uwzględnieniem standardowo stosowanych diet w Zespole (bez indywidualnych modyfikacji oraz diet niestandardowych).
  • Materiały z zakresu edukacji żywieniowej – zalecenia dietetyczne i materiały edukacyjne opracowane na podstawie wiarygodnych dowodów naukowych wraz z odniesieniami do literatury fachowej oraz linkami do sprawdzonych źródeł informacji.
  • Aktualny wynik badania laboratoryjnego całodziennego zestawu żywieniowego wraz z odniesieniem do konkretnego jadłospisu. Badanie wykonywane będzie co najmniej raz w roku przez akredytowane laboratorium.

Jadłospis od 01.01.2026r do 12.31.2026r..
Wyniki badań laboratoryjnych

Od 2026 roku w tej zakładce będziemy prezentować wynik badań laboratoryjnych, o których mowa w ust. 12 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 roku w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne..

Anonimowe zgłaszanie uwag

Dieta o kontrolowanej zawartości łatwo przyswajalnych węglowodanów (cukrzyca typu 2)

Dieta dla osób z cukrzycą typu 2 ma na celu utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi, poprawę gospodarki lipidowej, kontrolę ciśnienia tętniczego oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała. Odpowiednie żywienie pomaga również zapobiegać powikłaniom cukrzycy.

Najważniejsze zasady diety

  • Jedz regularnie co 3–4 godziny.
  • Ostatni posiłek spożywaj 2–3 godziny przed snem.
  • Spożywaj minimum 400 g warzyw dziennie.
  • Wybieraj produkty pełnoziarniste.
  • Ogranicz cukry proste oraz tłuszcze zwierzęce.
  • Pij 1,5–2 litry wody dziennie.
  • Unikaj alkoholu.

Jak komponować posiłki?

  • ½ talerza powinny stanowić warzywa.
  • ¼ talerza – produkty białkowe (mięso, ryby, jaja, nabiał lub rośliny strączkowe).
  • ¼ talerza – produkty zbożowe pełnoziarniste lub ziemniaki.

Dodatkowe zalecenia

  • Wybieraj produkty o niskim i średnim indeksie glikemicznym.
  • Kasze, ryż i ziemniaki po ugotowaniu warto schłodzić – zwiększa się zawartość skrobi opornej.
  • Posiłek rozpoczynaj od warzyw, następnie jedz białko i tłuszcze, a na końcu węglowodany.
  • Stosuj gotowanie, duszenie, pieczenie lub przygotowanie na parze.
  • Unikaj smażenia w głębokim tłuszczu.

Produkty zalecane i niezalecane

Grupa produktów Zalecane Niezalecane
Produkty zbożowe pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, kasza gryczana, jęczmienna, pęczak, bulgur, ryż brązowy, makarony pełnoziarniste białe pieczywo, drożdżówki, płatki słodzone, biały ryż, kasza manna, kuskus, makarony pszenne
Warzywa i owoce większość świeżych warzyw, kiszonki, owoce w umiarkowanych ilościach warzywa smażone, owoce w syropach, kompoty z cukrem, owoce kandyzowane
Nabiał mleko do 2%, kefir, maślanka, jogurt naturalny, skyr, twaróg, mozzarella light śmietana, mleko skondensowane, jogurty owocowe z cukrem, sery topione, tłuste sery
Jaja gotowane, jajecznica bez tłuszczu lub na niewielkiej ilości tłuszczu jaja smażone na boczku lub maśle, jaja z majonezem
Mięso i wędliny kurczak, indyk, cielęcina, królik, chuda wołowina, chude wędliny boczek, kiełbasy, salami, konserwy mięsne, parówki
Ryby dorsz, mintaj, morszczuk, łosoś, makrela, halibut, śledzie konserwy rybne w tłustych sosach
Rośliny strączkowe fasola, soczewica, ciecierzyca, groch, tofu, tempeh wysoko przetworzone gotowe produkty sojowe
Tłuszcze oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany smalec, masło klarowane, olej palmowy, majonez
Zupy na wywarach warzywnych lub chudym mięsie zupy zabielane śmietaną, instant
Gotowe dania warzywa mrożone, gotowe mieszanki warzyw, pasty warzywne fast foody, panierowane produkty, dania instant
Przyprawy zioła świeże i suszone, oregano, bazylia, kurkuma, cynamon kostki rosołowe, gotowe sosy, mieszanki z dużą ilością soli

Czego warto unikać?

  • słodzonych napojów,
  • słodyczy,
  • produktów wysoko przetworzonych,
  • potraw smażonych w głębokim tłuszczu,
  • nadmiernej ilości soli.

Podsumowanie

Podstawą diety w cukrzycy typu 2 są regularne posiłki, warzywa, produkty pełnoziarniste, odpowiednia ilość białka oraz zdrowych tłuszczów. Ograniczenie cukrów prostych i żywności wysoko przetworzonej pomaga utrzymać stabilny poziom glukozy oraz zmniejsza ryzyko powikłań.

Dieta lekkostrawna (lekko strawna)

Dieta lekkostrawna jest modyfikacją żywienia podstawowego. Polega na ograniczeniu produktów i potraw ciężkostrawnych oraz zastosowaniu technik kulinarnych ułatwiających trawienie. Jej celem jest odciążenie przewodu pokarmowego, dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych oraz wspomaganie procesu leczenia i rekonwalescencji.

Zastosowanie i cel diety

  • w chorobach przewodu pokarmowego,
  • w chorobach układu oddechowego,
  • w zaburzeniach krążenia,
  • w chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką,
  • po zabiegach chirurgicznych,
  • dla osób długo leżących oraz w podeszłym wieku,
  • w okresie rekonwalescencji.

Charakterystyka diety

Dieta lekkostrawna bazuje na zasadach zdrowego żywienia z wyłączeniem produktów ciężkostrawnych, wzdymających, tłustych oraz bardzo ostrych przypraw. Dodatkowo ogranicza się ilość błonnika pokarmowego poprzez odpowiedni dobór produktów i technik przygotowania.

Sposób przygotowania potraw

  • gotowanie w wodzie,
  • gotowanie na parze,
  • duszenie bez wcześniejszego obsmażania,
  • pieczenie w folii, rękawie lub naczyniu żaroodpornym,
  • pieczenie na ruszcie.

Nie zaleca się

  • smażenia w głębokim tłuszczu,
  • potraw bardzo tłustych,
  • produktów wzdymających,
  • ostrych przypraw,
  • potraw ciężkostrawnych.

Dodatkowe zalecenia

  • Spożywaj 4–5 posiłków dziennie.
  • Jedz regularnie.
  • Potrawy spożywaj w umiarkowanej temperaturze.
  • Warzywa podawaj głównie gotowane lub pieczone.
  • W razie potrzeby wybieraj produkty rozdrobnione lub miksowane.

Produkty zalecane i niezalecane

Grupa produktów Zalecane Niezalecane
Produkty zbożowe pieczywo pszenne, bułki pszenne, sucharki, drobne kasze (jaglana, manna, kuskus), ryż biały, makarony pszenne, płatki owsiane błyskawiczne, wafle ryżowe pieczywo pełnoziarniste, pumpernikiel, grube kasze, ryż brązowy, makarony pełnoziarniste, musli, płatki z dużą zawartością błonnika
Mleko i produkty mleczne mleko do 2% tłuszczu, jogurt naturalny, kefir, maślanka, skyr, serek ziarnisty, twaróg chudy i półtłusty, mozzarella light mleko pełnotłuste, śmietana, sery pleśniowe, sery topione, sery żółte, desery mleczne z dodatkiem cukru
Jaja jaja gotowane na miękko, w koszulce, jajecznica na parze, omlet przygotowany bez dużej ilości tłuszczu jaja smażone na dużej ilości tłuszczu, jaja z majonezem
Mięso, wędliny i ryby kurczak, indyk, cielęcina, królik, chuda wołowina, dorsz, mintaj, morszczuk, sandacz, szczupak, łosoś, chude wędliny boczek, kiełbasy, salami, konserwy mięsne, tłuste mięsa, ryby wędzone, ryby smażone, konserwy rybne w tłustych sosach
Tłuszcze oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany, miękkie margaryny smalec, słonina, twarde margaryny, olej palmowy, olej kokosowy
Ziemniaki gotowane w wodzie, puree ziemniaczane frytki, chipsy, ziemniaki smażone, placki ziemniaczane
Warzywa marchew, dynia, cukinia, buraki, pietruszka, seler, kalafior, brokuły, szpinak, sałata, pomidor bez skórki, ogórek obrany, gotowane lub duszone kapusta biała i czerwona, kapusta kiszona, cebula smażona, czosnek w dużych ilościach, por, papryka, rzodkiewka, rzepa, ogórki kiszone, warzywa marynowane
Owoce jabłka pieczone, banany, brzoskwinie, morele, nektaryny, melon, arbuz, owoce bez skórki i pestek, przeciery owocowe gruszki, śliwki, czereśnie, wiśnie, owoce suszone, owoce niedojrzałe, owoce z pestkami i grubą skórką
Rośliny strączkowe wyłącznie w niewielkich ilościach i przy dobrej tolerancji fasola, groch, bób, ciecierzyca, soczewica spożywane regularnie lub w dużych ilościach
Zupy krupnik z drobną kaszą, zupa jarzynowa, krem z dyni, krem z marchewki, rosół, zupa pomidorowa, barszcz czerwony, zupy na chudym wywarze żurek, grochówka, fasolowa, kapuśniak, kwaśnica, zupy zabielane śmietaną, zupy instant
Desery i słodycze kisiel, galaretka, budyń na mleku o obniżonej zawartości tłuszczu, biszkopty, herbatniki ciasta z kremem, torty, pączki, faworki, czekolada, batony, słodycze z dużą ilością tłuszczu
Napoje woda niegazowana, słaba herbata, kawa zbożowa, herbaty owocowe i ziołowe, kompot bez dużej ilości cukru napoje gazowane, alkohol, mocna kawa, napoje energetyczne, kakao z dużą ilością cukru
Przyprawy koperek, natka pietruszki, bazylia, oregano, majeranek, wanilia, cynamon, sok z cytryny pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ocet, chrzan, duże ilości soli
Techniki kulinarne gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania, pieczenie w folii lub rękawie smażenie, grillowanie z przypaleniem, panierowanie i głębokie smażenie
Potrawy gotowane, duszone bez obsmażania, pieczone w folii lub rękawie, potrawy na parze potrawy smażone, panierowane, wędzone, grillowane z przypaleniem, fast food

Najważniejsze zalecenia

  • ✔ Spożywaj 4–5 niewielkich posiłków dziennie.
  • ✔ Jedz powoli i dokładnie przeżuwaj pokarmy.
  • ✔ Unikaj przejadania się.
  • ✔ Wybieraj świeże, mało przetworzone produkty.
  • ✔ Ogranicz tłuszcze zwierzęce i potrawy smażone.
  • ✔ Warzywa spożywaj głównie gotowane lub duszone.
  • ✔ Pij minimum 1,5–2 litry płynów dziennie.
  • ✔ Potrawy spożywaj ciepłe – unikaj bardzo gorących i bardzo zimnych.

Czego należy unikać?

  • potraw smażonych i panierowanych,
  • tłustych mięs oraz wędlin,
  • fast foodów,
  • produktów wysoko przetworzonych,
  • ostrych przypraw,
  • alkoholu,
  • napojów gazowanych,
  • produktów powodujących wzdęcia.

Podsumowanie

Dieta lekkostrawna ma na celu odciążenie przewodu pokarmowego oraz ułatwienie trawienia i przyswajania składników odżywczych. Odpowiedni dobór produktów oraz właściwe techniki przygotowania potraw wspomagają proces leczenia, przyspieszają rekonwalescencję i poprawiają komfort pacjenta. Dieta powinna być pełnowartościowa, urozmaicona i dostosowana do indywidualnych potrzeb chorego.

Zalecenia żywienia dla zdrowia

💧 Płyny
🥦 Warzywa i owoce
🍞 Produkty zbożowe
🍗 Białko
🍫 Tłuszcze & Słodycze

Zalecenia dietetyczne

CUKRZYCA
CUKRZYCA CIĄŻOWA – ZASADY ŻYWIENIA
DIETA BEZGLUTENOWA
DIETA BOGATORESZTKOWA
DIETA DLA CHORYCH ZE STOMIĄ
DIETA ŁATWOSTRAWNA
DIETA ŁATWOSTRAWNA BOGATOBIAŁKOWA
DIETA ŁATWOSTRAWNA NISKOBIAŁKOWA
DIETA NISKOCHOLESTEROLOWA
DIETA PO OSTRYM ZAPALENIU TRZUSTKI
DIETA PAPKOWATA
DIETA PO PRZESZCZEPIE MIKROBIOTY JELITOWEJ
DIETA PO RESEKCJI ŻOŁĄDKA
DIETA PO USUNIĘCIU PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO
DIETA PO ZAWALE SERCA
DIETA UBOGOENERGETYCZNA
DIETA W CHOROBIE REFLUKSOWEJ
DIETA W NADWRAŻLIWOŚCI JELIT
DIETA W NIEDOKRWISTOŚCI
KAMICA ŻÓŁCIOWA
ŻYWIENIE W KAMICY SZCZAWIANOWO-WAPNIOWEJ
NADCIŚNIENIE TĘTNICZE
NADWRAŻLIWOŚĆ JELITA GRUBEGO
NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY
ODŻYWIANIE W DNIE MOCZANOWEJ
ODŻYWIANIE W KAMICY NERKOWEJ
REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW
SCHORZENIA WĄTROBY – ZASADY DIETY
UCHYŁKOWATOŚĆ JELIT
WRZODZIEJĄCE ZAPALENIE JELITA GRUBEGO
ZALECENIA W TRAKCIE CHEMIOTERAPII
ZALECENIA ŻYWIENIOWE W CHOLESTAZIE CIĘŻARNYCH
ZASADY ODŻYWIANIA KOBIET CIĘŻARNYCH
ZASADY ŻYWIENIA W SZPITALU
ZALECENIA ŻYWIENIOWE W NIEALKOHOLOWEJ CHOROBIE STŁUSZCZENIOWEJ WĄTROBY
ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ NEREK W OKRESIE DIALIZACYJNYM